TOM

TOM Onderwijs Anders is een integrale aanpak voor verandering en vernieuwing: het geeft invulling aan eigentijds onderwijs. Met meer individuele aandacht voor leerlingen en een gemotiveerd en inspirerend onderwijsteam.

TOM reikt bouwstenen aan hoe daar te komen. Door bijvoorbeeld: leren in kern- of basisgroepen, lesgeven in multidisciplinaire teams en werken op verschillende leer- en werkplekken in de school.
Kortom, TOM is het wat en hoe ineen. Het geeft richting én ondersteuning voor eigentijds onderwijs. Waarbij iedere school zelf de regisseur is van zijn eigen gewenste ontwikkeling.

Waarom TOM?
TOM is een kind van zijn tijd. Het speelt in op een actuele ontwikkelingen:
 Netwerksamenleving: mensen veranderen regelmatig van baan, kennis veroudert snel en er heerst een zapcultuur. Dit stel andere eisen aan mensen en dus aan onderwijs.
 Lerarentekort: de laatste jaren is er een tekort aan HBO-geschoolde mensen. Hierdoor komt ander personeel de school binnen zoals zij-instromers, herintreders, onderwijs- en klassenassistenten.
 Ondernemend leren: in deze visie krijgen leerlingen meer verantwoordelijkheid over hun eigen leerproces. Onderwijs beweegt van aanbod- naar vraagsturing.
 Recht doen aan verschillen: er is een tendens veel meer kinderen, met handicaps en gebruiksaanwijzingen, een plek te geven in het reguliere onderwijs. TOM geeft scholen handvatten voor het organiseren van passend onderwijs.

Beproefd in de praktijk
TOM heeft zich ontwikkeld tot een levendig praktijkmodel. Van 2001 – 2004 experimenteerden eerst 14 basisscholen en sinds 2003 in totaal 24 basisscholen met TOM. Dit leverde op: een schat aan informatie, praktijkervaringen, handvatten, producten en procesbeschrijvingen. Zo zijn er:
linkpijl TOM kijkwijzer
linkpijl Open TOM-scholen 
linkpijl TOM : voor de school in beweging (vhs)
linkpijl Publicaties
linkpijl TOM-presentatie (powerpoint) (PPT, 219kb)

Pijlers 
TOM bestrijkt de volle breedte van de school:
linkpijl de inzet van personeel
linkpijl de organisatie van het onderwijs
linkpijl de inrichting van een krachtige leeromgeving
linkpijl de leerinhoud
Tezamen vormen dit de vier pijlers van TOM.

En dan zijn er de randvoorwaardelijke zaken eromheen (de schil):
linkpijl het proces van verandering
Hieronder vallen onder andere de cultuur, het leidinggeven, de communicatie en de financi�n.

Integrale schoolontwikkeling
TOM draagt bij aan integrale schoolontwikkeling. Want een verandering binnen een pijler of de schil zorgt automatisch voor veranderingen binnen de andere pijlers. Stel: u neemt onderwijsassistenten aan om de werkdruk te verminderen. De inzet van ander personeel heeft alleen maar zin als dit de leraren werk uit handen neemt. Dus als de organisatie van het onderwijs meebeweegt.
Of: u wilt meer gebruik maken van ICT als leerbron en communicatiemiddel. Dat vergt al gauw andere werkplekken. Maar ook een andere cultuur en inzet van financiën.

Zelf aan de slag
TOM is voor scholen in beweging. Het is geschikt voor iedere school, op ieder moment, op school eigen wijze. Hier een stappenplan om zelf aan de slag te gaan:
 Lees verder op deze website
 Vul de TOM kijkwijzer in
 Licht uw schoolvisie door waar TOM-kansen liggen
 Bepaal met het team de ontwikkelwensen binnen de drie pijlers en de schil
 Formuleer een kijkwens voor een open TOM school.
 Bezoek een open TOM school
 Maak een TOM-projectplan
 Stel een TOM-projectteam samen
 Laat u desgewenst begeleiden door een TOM-onderwijsbegeleidingsdienst.
 Start met TOM

TOM-vervolgproject
Dit project is het vervolg op de TOM-pilots (waarbij van 2001 – 2003 uiteindelijk 24 basisscholen – onder begeleiding – ervaring opdeden met TOM). Het TOM-vervolgproject zorgt voor de verbreding en verdieping van TOM. Het wil zo veel mogelijk scholen hiervan kennis laten nemen.